Μια δεκαετία ιστοριών: Τι λένε οι προσκεκλημένοι μας με αφορμή τη 10η Έκδοση του Beyond Borders
Δέκα χρόνια γεμάτα δυνατές ιστορίες, τολμηρές ιδέες και αξέχαστες στιγμές στο Καστελλόριζο.
Φέτος, γιορτάζουμε με υπερηφάνεια μια δεκαετία του Beyond Borders, ενός φεστιβάλ που γεννήθηκε από την αγάπη για την αφήγηση και εξελίχθηκε σε μια από τις πιο αναγνωρισμένες πλατφόρμες ντοκιμαντέρ παγκοσμίως.
Τα τελευταία δέκα χρόνια, το Beyond Borders έχει κερδίσει τις καρδιές δημιουργών, κριτικών και κοινού. Από το μαγευτικό σκηνικό του Καστελλόριζου, έχουμε υποδεχθεί μια απίστευτη κοινότητα δημιουργών, στοχαστών και οραματιστών.
Με τη συνεχή υποστήριξη της FIPRESCI και μια βαθιά ριζωμένη επιμελητική προσέγγιση, το φεστιβάλ έχει αναδειχθεί σε φάρο αυθεντικής αφήγησης. Διακεκριμένοι κριτικοί και μέλη κριτικών επιτροπών, όπως οι Klaus Eder και Peter Kremski, έχουν επαινέσει το φεστιβάλ για το ισχυρό επιμελητικό του όραμα, τον συμπεριληπτικό του χαρακτήρα και το εντυπωσιακό σκηνικό του Καστελλόριζου.
Για κινηματογραφιστές από όλο τον κόσμο, το Beyond Borders προσφέρει περισσότερα από απλές προβολές: δημιουργεί έναν χώρο συνεργασίας, στοχασμού και έμπνευσης. Σκηνοθέτες όπως οι Jordan Paterson, Nicholas Torrens και Shuibo Wang αφηγούνται πώς η εμπειρία τους στο Καστελλόριζο πυροδότησε νέες ιδέες, ουσιαστικές συζητήσεις και ακόμη και μελλοντικά πρότζεκτ.
Πολλές κορυφαίες φωνές στον χώρο του ντοκιμαντέρ έχουν βιώσει το Beyond Borders ως μια μοναδικά ουσιαστική επαγγελματική εμπειρία. Πρόσωπα όπως οι Jean-Christoph Caron, Margje de Koning, Markus Nikel και Claudia Schreiner μιλούν για την ικανότητα του φεστιβάλ να καλλιεργεί γνήσιες συνδέσεις, να γεννά τολμηρές συζητήσεις και να ενισχύει δίκτυα σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο.
FIPRESCI
«Λένε ότι η ποιότητα ενός φεστιβάλ εξαρτάται από τις ταινίες που προβάλλει. Αυτό αναμφίβολα ισχύει, καθώς και το Beyond Borders έχει καθιερωθεί ως ένα ελκυστικός θεσμός προβολής διεθνών ντοκιμαντέρ με κοινωνικό, πολιτικό, ιστορικό ενδιαφέρον και ευαισθησία. Όμως, η γοητεία ενός φεστιβάλ εξαρτάται επίσης από το ποιος το διοργανώνει. Το Beyond Borders είναι η Ειρήνη Σαρίογλου. Είναι το φεστιβάλ. Η σοφία και η εμπειρία της, η κοινωνική και αισθητική διαίσθησή της, η οικειότητά της τόσο με την ελληνική όσο και με την τουρκική κουλτούρα, διαμορφώνουν το φεστιβάλ. Χώρια η γοητεία της, η αφοσίωση, το πάθος και ο ενθουσιασμός της. Είναι απόλαυση να είσαι φιλοξενούμενός της και να απολαμβάνεις τη θαυμάσια επιλογή της σε ταινίες (και μουσική), καθώς και τη μοναδική φιλοξενία της. Να το θυμάστε: Beyond Borders στο νησί του Καστελλορίζου.»
Klaus Eder, Γενικός Γραμματέας της FIPRESCI (1987–2024)
«Πέρσι, είχα την τιμή να προσκληθώ στο φεστιβάλ ως μέλος της κριτικής επιτροπής της FIPRESCI και ήμουν εξαιρετικά χαρούμενος που βρέθηκα εκεί. Ήταν η τρίτη φορά που η κριτική επιτροπή FIPRESCI απονέμει βραβείο σε αυτό το γοητευτικό και με πάθος οργανωμένο φεστιβάλ, το οποίο φέτος κλείνει δέκα χρόνια. Αυτό που κάνει το φεστιβάλ τόσο ξεχωριστό είναι ότι πραγματοποιείται εξ ολοκλήρου σε ανοιχτό χώρο. Προσωπικά, δεν γνωρίζω άλλο φεστιβάλ που να του μοιάζει. Το γραφικό νησάκι του Καστελλορίζου, στο ανατολικό Αιγαίο, προσφέρει ένα μοναδικό σκηνικό για αυτό το φεστιβάλ με τη θαρραλέα φιλοσοφία του Beyond Borders. Για εμένα και την επιτροπή, ήταν ένα πραγματικό ονειρικό νησί και όαση ηρεμίας. Είμαστε ακόμη ευγνώμονες για όλη τη γενναιοδωρία που βιώσαμε.
Προσωπικά, θεωρώ τη Βενετία και το Λοκάρνο από τα ωραιότερα φεστιβάλ, αλλά το Καστελλόριζο με την εξαιρετική του ομορφιά συγκαταλέγεται πλέον σε αυτά. Έχω λοιπόν τρία αγαπημένα φεστιβάλ. Αγαπώ το νησί και το φεστιβάλ πολύ.»
Peter Kremski, Εκπρόσωπος της FIPRESCI από την Ένωση Γερμανών Κριτικών Κινηματογράφου
Σκηνοθέτες
«Η συμμετοχή μου στο Beyond Borders στο Καστελλόριζο ήταν μια εντελώς μοναδική εμπειρία που τελικά οδήγησε στην δημιουργία της επόμενης μας ταινίας αλλά και σε νέες σχέσεις. Είχα την ευκαιρία να συζητήσω και να επαναπροσδιορίσω σοβαρά το τι είδους κοινωνική αλλαγή είναι δυνατή μέσα από την τέχνη μας σε έναν ολοένα και πιο σύνθετο κόσμο. Συγχαρητήρια στην ομάδα του Beyond Borders και σε όλους τους αποφοίτους του με αφορμή τη 10η επέτειο. Χρόνια Πολλά!»
Jordan Paterson, Σεναριογράφος/Σκηνοθέτης
«Το Beyond Borders είναι ένα υπέροχο φεστιβάλ ντοκιμαντέρ – πρώτα απ’ όλα επειδή είναι “boutique” – μικρό και οικείο. Μέσω αυτού μπορείς να γνωρίσεις άλλους σκηνοθέτες, να δεις τις ταινίες τους και μετά να ανταλλάξεις απόψεις…
Το φεστιβάλ προβάλλει έναν μεγάλο αριθμό συναρπαστικών και σημαντικών ντοκιμαντέρ από όλο τον κόσμο, μαζί με συνέδρια, πάνελ και Q&A με καταξιωμένους δημιουργούς.
Το 2019 διοργανώσαμε μια δυναμική διεθνή συζήτηση με θέμα την Πολιτική Ανυπακοή, ενώ επίσης παρέδωσα ένα masterclass με τίτλο “Ένα ντοκιμαντερίστικο ταξίδι 30 χρόνων στην Κίνα και το Χονγκ Κονγκ (1984–2014)” με αποσπάσματα από τις ταινίες μου.
Η Πρεσβεία της Αυστραλίας στήριξε ένθερμα το φεστιβάλ και θέλει να συνεχίσει αυτή τη συνεργασία.»
Nicholas Samolski Torrens, Σκηνοθέτης
«Είμαι ο Σούιμπο Γουάνγκ, Καναδός σκηνοθέτης και καθηγητής. Το περασμένο καλοκαίρι, η σύζυγός μου κι εγώ αφήσαμε το σπίτι μας στο Παρίσι για ένα άγνωστο ελληνικό νησί που λέγεται Καστελλόριζο – και μείναμε απόλυτα έκθαμβοι από την ομορφιά αυτού του πολύχρωμου νησιού στο Αιγαίο μόλις φτάσαμε.
Ως μέλος της κριτικής επιτροπής, είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω μια εξαιρετική πληθώρα μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ από όλο τον κόσμο και είχα την τιμή και τη χαρά να συνεργαστώ με τις διακεκριμένες δημιουργούς και ιστορικούς Μίτσι, Μπέρι και Βαλερί κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ.
Η επιλογή των νικητών δεν ήταν καθόλου εύκολη υπόθεση, καθώς υπήρχαν πάρα πολλές καλές ταινίες, δημιουργημένες από εξαιρετικά ταλαντούχους σκηνοθέτες.
Ευχαριστώ τον Μισέλ Νολ, τους διοργανωτές του φεστιβάλ και τους πολλούς νέους εθελοντές για την εξαιρετική δουλειά τους που καθιστούν αυτό το φεστιβάλ τόσο ξεχωριστό.
Για μένα, η εβδομάδα του Beyond Borders ήταν σαν ένα υπέροχο μεσογειακό όνειρο.»
Shuibo Wang, Σκηνοθέτης και Καθηγητής Κινηματογράφου
Επαγγελματίες της Βιομηχανίας
«Σε αυτό το απίστευτα όμορφο νησί, το Καστελλόριζο, λαμβάνει χώρα μια μαγική εβδομάδα δημιουργικής έκρηξης. Είχα την τιμή να δώσω ένα masterclass, να συμμετάσχω στην κριτική επιτροπή και να συντονίσω παρουσιάσεις από ταλαντούχους Έλληνες σκηνοθέτες.
Η αξία της πολιτιστικής κληρονομιάς, των αρχειακών υλικών και του κινηματογράφου αναδείχθηκε μέσα από τη δημιουργία σημαντικών ταινιών, συζητήσεων και διαλόγων.
Τα χρόνια που παρακολούθησα το φεστιβάλ ήταν μαγικά, ουσιαστικά και εξαιρετικά εμπνευσμένα.
Γιορτάζοντας τη δύναμη του κινηματογράφου σε όλες του τις διαστάσεις! Σας εύχομαι μια υπέροχη 10η επέτειο!»
Margje de Koning, Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Movies That Matter
«Η συμμετοχή μου στο Beyond Borders ήταν μια φανταστική επαγγελματική εμπειρία – πραγματικά “Πέρα από τα Σύνορα” – και σίγουρα άξιζε το μακρύ ταξίδι από τη Ρώμη.
Επίσης, σήμαινε τη γνωριμία με συναδέλφους επαγγελματίες του ντοκιμαντέρ σε ένα εξαιρετικά όμορφο και προσηλωμένο περιβάλλον, όπου πραγματοποιήθηκαν ουσιαστικές συζητήσεις και αποκτήθηκαν νέες γνώσεις σχετικά με τα προβλήματα και τις λύσεις στην παραγωγή ντοκιμαντέρ – ιδιαίτερα με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε στις μεσογειακές χώρες.
Χάρη στην οικειότητα της ατμόσφαιρας, το Καστελλόριζο προσφέρει ευκαιρίες δικτύωσης στις οποίες μπορεί κανείς να βασιστεί και μελλοντικά.
Πιστεύω ότι είναι ζωτικής σημασίας να συνδεθούν οι κοινότητες του ντοκιμαντέρ στις μεσογειακές χώρες, να εξελιχθούν από κοινού και να ενταχθούν στο παγκόσμιο δίκτυο. Το Beyond Borders έχει κάνει εξαιρετική δουλειά προς αυτή την κατεύθυνση – μπράβο και καλή συνέχεια!»
Markus Nikel, Διεθνής Σύμβουλος, RAI Documentari & RAI Cultura, Ιταλία
«Όπως δηλώνει και το όνομά του – Beyond Borders – το Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ πραγματοποιείται εδώ και δέκα χρόνια στο απομακρυσμένο νησί του Καστελλορίζου – ένα γεωγραφικό σημείο που για αιώνες ήταν στο έλεος αυτοκρατόρων και ξένων δυνάμεων, γεγονός που οδήγησε στη διαμόρφωση μιας κοινωνίας με πολλαπλές ταυτότητες και πολιτισμούς.
Αυτό το καθιστά ιδανικό τόπο για αυτό το εξαιρετικό και υπέροχο “boutique” φεστιβάλ. Με τα χρόνια, το φεστιβάλ έχει μετατραπεί σε σημείο αναφοράς για ντοκιμαντέρ που επικεντρώνονται σε κοινωνικά ζητήματα, πολιτικές μεταβολές, συγκρούσεις συνόρων και – πάνω απ’ όλα – ανθρώπινες ιστορίες. Ένα μέρος που αξίζει να βρίσκεται κανείς…
Περίπου 500 άνθρωποι ζουν στο νησί και κάθε χρόνο σχεδόν ισάριθμοι δημιουργοί από όλο τον κόσμο το επισκέπτονται και φιλοξενούνται από τους κατοίκους.
Όλο το νησί συμμετέχει στις υπαίθριες προβολές, οι οποίες γίνονται το βράδυ – λόγω της δύσης του ήλιου – και αρκετές φορές δεν έβρισκα θέση να καθίσω, αλλά καθόμουν στο έδαφος με ένα ποτήρι κρασί, απολαμβάνοντας την χαλαρή ατμόσφαιρα και τις προσεκτικά επιλεγμένες ταινίες.
Για πολλές παραγωγές, αυτό το φεστιβάλ είναι η αφετηρία για μελλοντικά ταξίδια.
Ένα αληθινό αίσθημα κοινότητας γεννιέται αμέσως μόλις πατήσει κανείς το πόδι του στο νησί: όλα συμβαίνουν γύρω από το μικρό λιμάνι – προβολές, τελετές βράβευσης, ψώνια, φαγητό, ποτό, γνωριμίες με διασημότητες, δημιουργούς, συναδέλφους και νέους φίλους απ’ όλο τον κόσμο.
Είναι πραγματικά διασκεδαστικό και εμπνέει βαθιά το να είσαι μέρος αυτής της πολύχρωμης και ποικιλόμορφης κοινότητας – και δεν θέλω να το χάσω ξανά ποτέ.»**
Claudia Schreiner, Παραγωγός – Ειδική στον Κινηματογραφικό Χώρο
«Ως μέλος της επιτροπής και συνδημιουργός ενός βραβείου για ταλέντα στο ντοκιμαντέρ σε τρεις διοργανώσεις του Beyond Borders, είμαι βαθιά ευγνώμων στο φεστιβάλ για την ευκαιρία που μου έδωσε να έρθω σε επαφή με παθιασμένους νέους αφηγητές από όλη την Ευρώπη και τον κόσμο.
Ιδιαίτερα η ισχυρή παρουσία σκηνοθετών από τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και τις χώρες της Μεσογείου αποτελεί σπουδαία συμβολή στην ενίσχυση της ποικιλομορφίας στον χώρο του ντοκιμαντέρ και στην αυξημένη προβολή τόσο των καταξιωμένων όσο και των ανερχόμενων δημιουργών από αυτές τις περιοχές.
Σας ευχαριστώ πολύ για αυτήν την πλούσια εμπειρία πέρα από τα σύνορα, συγχαρητήρια σε όλη την ομάδα του φεστιβάλ και στους εμπνευσμένους διοργανωτές, Ειρήνη και Μισέλ!
Χαρούμενα 10α γενέθλια στο φεστιβάλ ντοκιμαντέρ Beyond Borders – και σε πολλά ακόμα χρόνια!»
Jean-Christoph Caron, Επικεφαλής Ντοκιμαντέρ ZDF/ARTE “Current Affairs”